Dziś (8 kwietnia) mija równo 110 lat odkąd gmina Mokotów została przyłączona do Warszawy. Z tej okazji warto przypomnieć niezwykłą drogę, jaką przeszła ta dzielnica. Początkowo była ona tylko skromną średniowieczną osadą, następnie stała się arystokratycznym letniskiem, żeby dziś stać się tętniącą życiem i nowoczesną dzielnicą mieszkaniowo-biurową.
Obecnie trudno wyobrazić sobie stolicę bez Mokotowa. To dzielnica pełna zieleni, prestiżowych uczelni, zabytków i dynamicznie rozwijających się osiedli. Jednak przez stulecia obszar ten funkcjonował swoim własnym życiem. Duża w tym zasługa zmiany granic z 1916 roku.
– Obchodząc 110-lecie przyłączenia Mokotowa do Warszawy, patrzymy nie tylko w przeszłość, ale także w przyszłość. To święto wszystkich mieszkańców – tych, którzy od pokoleń są związani z Mokotowem, i tych, którzy dopiero odkrywają jego wyjątkowy charakter – podkreśla Rafał Miastowski, Burmistrz Dzielnicy Mokotów.
Od Mon Coteau do części Warszawy
Początki dzisiejszej dzielnicy sięgają XII wieku. W 1367 roku pojawiła się pierwsza wzmianka dokumentalna i nazwa Mokotowo (prawdopodobnie od pruskiego imienia Mokoto). Rozległa wieś liczyła wtedy ok. 420 hektarów. Później w XVII wieku tereny te uległy znacznemu zrujnowaniu w wyniku potopu szwedzkiego. W 1678 r. część zrujnowanych ziem nabywa Stanisław Herakliusz Lubomirski, co daje impuls do odbudowy.
W XVIII wieku Mokotów staje się arystokratycznym letniskiem. Wzdłuż skarpy wiślanej powstawały pałace, dworki i ogrody, które sprawiły, że okolica stała się modnym miejscem wypoczynku warszawskiej arystokracji.
Najbardziej znaną rezydencją była posiadłość Mon Coteau należąca do Izabeli Lubomirskiej – późniejszy pałac Szustra z otaczającym go parkiem, znanym dziś jako Morskie Oko. Równolegle rozwijał się lokalny przemysł związany z działalnością budowlaną, a Mokotów stopniowo zyskiwał na znaczeniu w strukturze rozwijającej się Warszawy.
W drugiej połowie XIX wieku rozpoczęły się procesy, które na dobre związały Mokotów z Warszawą. W 1881 roku uruchomiono pierwszy tramwaj konny, który w 1909 roku zastąpiono go trakcją elektryczną. Pod koniec XIX wieku rozpoczęto parcelację terenów i wytyczanie nowych ulic.
Powstały m.in. Rakowiecka, Madalińskiego, Narbutta i Szustra. Po częściowym zniesieniu ograniczeń budowlanych na początku XX wieku rozpoczęła się intensywna zabudowa m.in. ulicy Puławskiej oraz alei Niepodległości.
Zdecydowanie najważniejszą datą dla tej dzielnicy jest 8 kwietnia 1916 roku, kiedy to ówczesna gmina Mokotów została włączona do granic Warszawy. Wydarzenie to zapoczątkowało dynamiczną urbanizację i rozwój tej okolicy.
– To niezwykle ważna rocznica dla naszej dzielnicy. 110 lat temu Mokotów stał się częścią Warszawy, a od tego momentu rozwija się razem z całym miastem. Ta historia pokazuje, jak ogromną drogę przeszliśmy od podwarszawskiej wsi do jednej z największych i najbardziej rozpoznawalnych dzielnic stolicy – dodaje Miastowski.
Dwudziestolecie międzywojenne – złoty wiek Mokotowa
Po włączeniu w granice administracyjne Warszawy, Mokotów zaczął rosnąć w oczach. To właśnie w okresie międzywojennym stał się on ważnym ośrodkiem naukowym i infrastrukturalnym. Najważniejsze inwestycje tamtego okresu to m.in.: budowa Szkoły Głównej Handlowej, budynków Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, Państwowego Instytutu Geologicznego oraz Państwowego Zakładu Higieny, czy Szpitala Elżbietanek.
W tym samym czasie uporządkowano również kwestie infrastrukturalne – lotnisko cywilne przeniesiono z Pola Mokotowskiego na Okęcie, a na Służewcu powstał tor wyścigów konnych.
Rozwój dzielnicy brutalnie przerwała II wojna światowa. Mokotów stał się areną ciężkich i krwawych walk z okupantem. Powstańcze starcia toczyły się m.in. w rejonie Fortu Mokotowskiego, fortu na Sadybie, pod Królikarnią oraz w okolicach ulic Belwederskiej i Chełmskiej.
MOKOTÓW KIEDYŚ I DZIŚ [GALERIA]
Źródło: Urząd Dzielnicy Mokotów
