Na pierwszy rzut oka radio i zęby mają ze sobą niewiele wspólnego – ot, można jedynie zagryźć zęby, gdy słyszymy w radiu irytującą piosenkę lub reklamę. Jednak po głębszym zastanowieniu nasuwa się odpowiedź: kanały. Jednak o ile w radiu możemy łatwo je zmienić lub dostroić, o tyle leczenie kanałów zębowych jest znacznie bardziej skomplikowane.
Czym są kanały zębowe?
Kanały w radiu to nic innego jak programy emitowane na określonych częstotliwościach radiowych, które różnią się w zależności od lokalizacji. Choć słuchanie ulubionego kanału w Radiu Kolor niewątpliwie jest przyjemne i relaksujące, to w tym artykule bardziej skupimy się na kanałach w zębach. Są to wąskie przestrzenie (kanaliki) odchodzące od komory, która znajduje się w koronie zębowej. Kanały, tak jak komora zęba, wypełnione są miazgą, czyli tkanką łączną zawierającą naczynia krwionośne i nerwy. Główne kanały przechodzą przez cały korzeń zęba i zakończone są otworem, który znajduje się na wierzchołku korzenia.
Ile jest kanałów w zębie?
W zależności od rodzaju pojedynczy ząb może mieć jeden lub kilka głównych kanałów. Siekacze, kły i przedtrzonowce dolne najczęściej mają jeden kanał, w przedtrzonowcach górnych występują dwa kanały, natomiast w zębach trzonowych mogą być trzy lub cztery kanały. Jednak system kanałów w zębie może być bardzo skomplikowany i oprócz kanałów głównych wyróżniamy:
- kanały boczne odchodzące od kanału głównego w różnych miejscach, tworzą przy wierzchołku korzenia rozgałęzienia (tzw. deltę korzeniową);
- kanały dodatkowe odchodzące od komory zęba, mające ujście w różnych częściach korzenia (w ozębnej);
- pseudokanały, czyli ślepe rozgałęzienia lub kanaliki łączące się z kanałem głównym.
Jaką funkcję pełnią kanały zębowe?
Tak jak kanały radiowe dostarczają odbiorcy wrażeń muzycznych, tak kanały zębowe zaopatrują ząb w tlen i substancje odżywcze poprzez naczynia krwionośne. Ponadto dzięki unerwionej miazdze kanały zębowe stają się nośnikiem informacji (podobnie zresztą jak kanały radiowe). W ten sposób nasz mózg otrzymuje informacje o nacisku zębów, temperaturze pokarmu i napojów czy stanie zapalnym. Bardzo intensywne bodźce bólowe mogą być symptomem zapalenia miazgi. Ratunkiem w tej sytuacji jest leczenie kanałowe, zwane fachowo leczeniem endodontycznym.
Na czym polega leczenie kanałowe (endodontyczne)?
Leczenie kanałowe to metoda stosowana przy zainfekowaniu miazgi bakteriami, które przedostały się do komory zęba przez ubytek próchnicowy. Zapalenie miazgi objawia się bardzo silnym bólem, który wynika ze wzrostu ciśnienia w komorze zęba. Dolegliwości nie złagodzą środki przeciwbólowe ani antybiotyki. Niezbędne jest wdrożenie leczenia kanałowego, które pozwala na zachowanie zęba. Procedura ta składa się z kilku etapów:
1. usunięcie próchnicy z zęba;
2. rozwiercenie zęba w celu otwarcia komory z miazgą;
3. usunięcie zainfekowanej miazgi;
4. opracowanie kanałów (poszerzenie i oczyszczenie);
5. zdezynfekowanie kanałów;
6. osuszenie i szczelne wypełnienie kanałów (zazwyczaj gutaperką);
7. odbudowa korony zęba.
Dlaczego leczenie kanałowe może być skomplikowane?
Skuteczność leczenia endodontycznego jest uzależniona od opracowania i dezynfekcji kanałów. Jest to szczególnie trudne w przypadku skomplikowanego systemu kanałów, z licznymi rozgałęzieniami biegnącymi pod różnymi kątami. Niedokładne oczyszczenie kanałów lub nieszczelne ich wypełnienie może skutkować rozwojem bakterii wewnątrz zęba. Ponadto w trakcie opracowywania kanałów może dojść do powikłań, na przykład złamania narzędzia dentystycznego lub przebicia ściany kanału. Zdarza się również, że leczenie trzeba powtórzyć ze względu na brak ustąpienia stanu zapalnego czy nieszczelne wypełnienie kanałów.
Czy leczenie kanałowe zawsze się udaje?
Nowoczesne leczenie z wykorzystaniem diagnostyki radiologicznej i mikroskopu na ogół kończy się sukcesem i uratowaniem zainfekowanego zęba. Jednak czasami leczenie nie zapewnia spodziewanych efektów ze względu na skomplikowaną strukturę anatomiczną zęba lub osłabioną odporność pacjenta. Nawet w pełni profesjonalnie wykonane leczenie endodontyczne, z zastosowaniem zaawansowanych narzędzi i zachowaniem wysokiego stopnia sterylności, może zakończyć się usunięciem zęba. W tej sytuacji wkracza protetyka, która pozwala na uzupełnienie braków zębowych za pomocą implantów lub mostów osadzonych na implantach lub sąsiednich zębach.
Treść artykułu została zweryfikowana pod kątem merytorycznym przez Dentx Stomatologia.
