15 minut – dokładnie tyle czasu statystyczny rodzic poświęca w ciągu dnia na rozmowę ze swoim dzieckiem. Tymczasem młodzi ludzie na wiele godzin zanurzają się w świecie Internetu, który dla większości dorosłych pozostaje czarną magią. Fundacja Legii oraz Fundacja OFF school stworzyły wyjątkowy przewodnik: „Po dwóch stronach ekranu, po jednej stronie rozmowy”. Ma on pomóc rodzicom w rozmowach ze swoimi dziećmi.
Projekt ten jest także finałem akcji charytatywnej #WszyscyDoWioseł. Jego głównym przesłaniem jest udowodnienie, że nowoczesna technologia wcale nie musi dzielić pokoleń – pod warunkiem, że nauczymy się ze sobą szczerze komunikować.
– Szczera rozmowa, też ważne jest to, aby rodzice nie stawiali się w roli ekspertów nawet jeśli przeczytają ten przewodnik, tylko być może też dopuścili te perspektywę, że młodzi ludzie w tej kwestii wiedzą trochę więcej i mogą nawzajem wymieniać się tymi doświadczeniami – mówi Gabriela Stasiak, współautorka przewodnika z Fundacji OFF schoo.
Większość nastolatków styka się z AI i porno
Przewodnik przygotowany przez fundację ma pomóc dorosłym zrozumieć ten świat. Znajdują się w nim przystępne opisy najpopularniejszych aplikacji (TikTok, Instagram czy Snapchat), a także fachowe wyjaśnienie mechanizmów najpoważniejszych zagrożeń: od wyłudzania zdjęć (sexting pod presją), przez uwodzenie w sieci (grooming), aż po manipulacje obrazem (deepfake).
Jak wynika z najnowszych statystyk NASK, aż 70 proc. nastolatków miało już bezpośredni kontakt z narzędziami opartymi na sztucznej inteligencji (AI), a 41 proc. młodych ludzi deklaruje kontakt z pornografią w sieci (większość chłopców styka się z nią jeszcze przed 13. rokiem życia).
Stasiak za przykład podaje także wykorzystanie sztucznej inteligencji do chociażby rozbierania nieletnich dziewczynek, które to działania obecnie są bardzo proste dzięki właśnie wykorzystaniu narzędzi AI:
– Piszemy już o takich zagrożeniach nowych, które dopiero się pojawiają np. deepfake. Myślę, że to coś czego rodzice nie są jeszcze świadomi, bo też nie wiedzą jak rozwija się sztuczna inteligencja. Teraz ktoś np. może wziąć nasze zdjęcie z mediów społecznościowych i przerobić je na nagranie z każdej sytuacji. Przykładem jest Grok, do którego wrzucano zdjęcia młodych dziewczynek i je rozbierano – podkreśla Stasiak.
Ale jak budować relację z dzieckiem?
Poradnik podpowiada opiekunom, jak poruszać nawet najtrudniejsze tematy w sposób nieoceniający. Przykładem mogą być niebezpieczne trendy w social mediach – zamiast zabierać telefon i karać w jakiś sposób dziecko, lepiej porozmawiać, poprosić o wyjaśnienie fenomenu, jak to działa i dlaczego.
Jeśli dziecko ma styczność z nieodpowiednimi treściami (w tym m.in. te szkodliwe trendy lub treści pornograficzne) należy znów porozmawiać w spokoju, wyjaśnić i dać poczucie bezpieczeństwa i wsparcia najmłodszym. To tylko kilka przykładów, o których można przeczytać w opublikowanym poradniku, także w wersji online.
– Wirtualnie jest dostępny na naszej stronie Fundacji OFF school i, co ważne, ten przewodnik jest darmowy, każdy może sobie go pobrać. Na końcu znajdują się także karty do rozmów, które są podsumowaniem tego, o czym piszemy i myślę, że one ułatwią dorosłym i młodym jakieś porozumienie i będą dobrą zabawą –
Świat internetu to dla dorosłych nauka jazdy na rowerze
Stasiak zwraca uwagę też na to, co jest bardzo ważne w wychowywaniu dziecka w erze smartfonów. Autorzy publikacji używają tu doskonałej metafory.
– Wchodzenie w świat cyfrowy jest jak nauka jazdy na rowerze. Jeśli rodzic będzie wiecznie trzymał kijek, dziecko nigdy nie nauczy się samodzielnie łapać równowagi. Prawdziwa nauka zaczyna się tam, gdzie pojawia się wybór – podsumowuje.
Poradnik online dostępny jest do pobrania tutaj.
